Het huis

Onderhandelingen met de stad Vreden over de aankoop van het tuinperceel op de kruising van de straatweg naar Winterswijk en de toekomstige weg naar het station van Vreden (gebouwd in 1902) – met het voornemen hier een gasthuis te bouwen met restaurant, feestzaal, logeerkamers en paardenstallen. Bouwheren waren transportondernemer Gerhard Bußmann en zijn vrouw Elisabeth (geb. Böckers). Daardoor kreeg het wegkruis voor het perceel – waarschijnlijk opgericht in de 15e eeuw – de naam „Bußmann´s Krüüß“.

26 augustus: opening van het gasthuis door het echtpaar Bußmann. In de zaal vonden schuttersfeesten, toneelvoorstellingen, carnavalsevenementen, dansavonden, bedrijfsjubilea en familiefeesten plaats. Later, in de jaren twintig, stelde oma Liesbeth de zaal in de wintermaanden ook beschikbaar aan de turnvereniging van Vreden voor oefenavonden. De zaal was variabel in grootte, had een kegelbaan en bood plaats aan ruim 600 personen. Voor het schuttersfeest van Vreden werd hij uitgebreid met een tent richting de tuin. De toegang liep via vier grote dubbele deuren.

In 1935 namen Fritz en Hilde Bußmann (geb. Mertens) het ouderlijk bedrijf over en leidden het door de oorlogsjaren heen. Bußmanns zaal – in de volksmond ook „turnhal“ genoemd – heeft een eigen geschiedenis.

Tijdens de Kristallnacht werden hier de Joodse inwoners van de stad Vreden bijeengedreven en gemarteld. Nadat Elisabeth Bußmann en haar schoondochter Hilde de voor Ammeloe verantwoordelijke politieagent Gabbey hadden gebeld, kwam hieraan in de vroege ochtenduren een einde. Ook verborg Hilde Bußmann tijdens de oorlogsjaren bevriende Joden uit Winterswijk in een tussenplafond tussen de zaal en het gasthuis.

Na de zware bombardementen van 21 maart werden de slachtoffers in de zaal opgebaard. Na het einde van de oorlog werd de zaal noodkerk – Kreuzkirche genoemd naar Bußmann´s Krüüß – tot de wederopbouw van de Georgskerk. Veel huwelijken, dopen, eerste communies en zielsmissen vonden hier destijds plaats. De kleinere, afgescheiden zaal deed tot 1948 ook dienst als lokaal van de beroepsschool. Tijdens de bezetting van Vreden door de Engelsen diende het gasthuis ook als onderkomen voor Engelse soldaten. Bij het afscheid vond waardin Hilde Bußmann in de soepterrine van haar „beste porselein“ een „afscheidsgroet“, waarop zij de terrine in de vuilnisbak gooide. Haar commentaar: „Ik zou me die afscheidsgroet altijd zijn blijven herinneren.“

In 1960 namen Gerhard en Marie-Luise Bußmann (geb. Wullers) hun plaats in.

In 1968 werd de zaal wegens bouwvalligheid gesloopt. Tegelijkertijd werd het ruim 400 jaar oude wegkruis op de kruising – Bußmanns Krüüß – in het kader van de kruisingsverbreding afgebroken en bij de Marienkerk weer opgericht. Na een nieuwe restauratie verhuisde Bußmanns Krüüß in 1981 naar de Marienkerk, achter het altaar.

In 1970 openden zij op dezelfde plek een nieuwgebouwd gasthuis met zaal en breidden dit in de loop der jaren uit.

Sinds 1995 staan Jörg en Anne Bußmann (geb. Assing) als vierde generatie voor hun gasten achter de tap en in de keuken, en bouwden zij het bedrijf uit tot de huidige omvang. De zaal is in twee aanbouwfasen uitgebreid. Hij is geklimatiseerd en variabel tot 250 personen. Ook een biertuin en een terras staan de gasten ter beschikking.

Op 26 augustus, exact op de dag af, vierde familie Bußmann samen met haar gasten het 100-jarig jubileum van het gasthuis aan de Winterswyker Straße 1.

Herbouw van Bußmann´s Krüüß (een kopie van het origineel) op de nieuw aangelegde rotonde – nog zonder Corpus Christi en Maria – door de heemkundevereniging van Vreden en enkele sponsors.

Bußmann´s Krüüß wordt voltooid en voorafgaand aan de veldprocessie opnieuw ingewijd. Nadat aanvullende sponsorgelden waren ingezameld, ontstaat door het aanbrengen van de Corpus Christi en de biddende Maria weer het oude beeld van het huis Bußmann, gezien vanuit de richting van het Wassermühlentor.

Sinds 2025 krijgen de voormalige gastruimtes stap voor stap een nieuwe bestemming. In de voormalige Rode Salon heeft belastingadvieskantoor SB Steuerberatung zijn intrek genomen.

Begin 2026 volgde JEMAKO-verkooppartner Jan Gerd Bussmann met zijn kantoor.

Een volgende mijlpaal was de verbouwing van de voormalige gelagkamer. Daar zijn drie moderne vakantiewoningen en appartementen ontstaan, die sinds mei 2026 gasten verwelkomen. Van een plek waar vroeger werd gefeest, is een plek geworden om aan te komen en je thuis te voelen.